Διαχείριση νερού του Νείλου

 

 

Επισκόπηση

Το ότι ένας ποταμός μπορεί να διασχίζει περισσότερα του ενός κράτη και να είναι εξίσου σημαντικός για τα κράτη αυτά μπορεί να το παρατηρήσει κανείς κοιτάζοντας τον ποταμό Νείλο, τον Τίγρη και τον Ευφράτη, τον Ινδό ποταμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα νερά των ποταμών διασχίζουν πολλά κράτη ταυτόχρονα και τίθεται θέμα ποιανού είναι το νερό τελικά, πώς μπορούν να το αξιοποιήσουν οι χώρες, σε ποιο βαθμό η καθεμιά και σε τελική ανάλυση πως γίνεται να μοιραστεί ο υδάτινος πόρος χωρίς να δημιουργηθούν εντάσεις και συγκρούσεις ανάμεσα στις χώρες που το διεκδικούν. Τέλος πώς γινόταν η διαχείριση του νερού των ποταμών και συγκεκριμένα του Νείλου στην αρχαιότητα και πως σήμερα.

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να ευαισθητοποιήσει και να διδάξει στα παιδιά μέσα από τον τρόπο διαχείρισης του νερού του Νείλου στην αρχαιότητα και σήμερα, τις επιπτώσεις που έχει μια καλή ή κακή διαχείριση στη ζωή των ανθρώπων.

 

Τάξη εφαρμογής: ΣΤ τάξη

 

Χρόνος που απαιτείται: Μία ή δύο διδακτικές ώρες.

 

Θέμα γεωγραφίας: θέση, αλληλεπίδραση ανθρώπου- περιβάλλοντος.

 

Σύνδεση με τους στόχους του Α.Π

 

Αποτελέσματα

  1. Οι μαθητές/τριες θα καταλάβουν τη σημασία του υδάτινου πόρου.
  2. Θα κατανοήσουν πόσο δύσκολο είναι να μοιραστεί ένας υδάτινος πόρος και ότι το νερό ανήκει σε όλους και κανένας δεν μπορεί να το χειρίζεται σε αποκλειστικότητα.
  3. Θα κατανοήσουν ότι δημιουργούνται εντάσεις και προβλήματα για τη διοίκηση του ύδατος και ότι το νερό δεν ανήκει σε κανέναν.
  4. Θα προτείνουν δράσεις και θα υιοθετούν στάσεις που θα έχουν ως στόχο την αειφορία.
  5. Θα εξασκηθούν στην ανάγνωση και αποκωδικοποίηση ενός χάρτη.

 

Βασικές εργασίες- Στόχοι

Οι μαθητές/τριες θα εργαστούν πάνω σε φύλλα εργασίας για να καταλάβουν τη δυσκολία που υπάρχει στη διαχείριση του νερού γενικά, μέσα από τη διαχείριση του νερού του Νείλου στην αρχαιότητα και σήμερα και θα ευαισθητοποιηθούν σε θέματα που αφορούν την υπερβολική και κακή διαχείριση του νερού.

 

Λεξιλόγιο

  1. διαχείριση νερού
  2. υπόγειο νερό

 

Yλικά

1)     Φύλλο εργασίας 1

2)     Φύλλο εργασίας 2

 

Τα φύλλα αυτά περιλαμβάνουν:

3)     Πληροφορίες γενικά για το Νείλο

4)     Χάρτες για το Νείλο

a)    Χάρτης 1

b)    Χάρτης 2

c)     Χάρτης αρχαίας Αιγύπτου

5)     Χάρτης Αφρικής

a)    Από δορυφόρο

b)    Πολιτικός

6)     Φύλλο με φωτογραφίες καλής διαχείρισης του νερού

7)     Τρόποι κακής διαχείρισης του νερού

8)     Τρόποι καλής διαχείρισης του νερού

9)     Φωτογραφίες από διάφορες δραστηριότητες στο Νείλο στην αρχαιότητα:

a)    Αυτοκατευθυνόμενα αιγυπτιακά πλοία.

b)    Πυραμίδα του Χέοπα

c)     ’ντληση πόσιμου νερού από πηγάδι

d)    Καλλιέργεια στις ακτές του Νείλου

10) Γράφημα για τη διαθεσιμότητα πόσιμου νερού το 2000 και τη μέση ροή των ποταμών και πλήρωση των υπόγειων νερών.

11) Γράφημα που αναφέρεται στη χρήση του νερού ανά δραστηριότητα σε Ευρωπαϊκές χώρες

12) ’ρθρο για τη διαχείριση του νερού, όπως δόθηκε στους μαθητές. (Ολόκληρο το άρθρο)

13) ’ρθρα για τις τριβές που δημιουργούνται μεταξύ κρατών για τη διαχείριση του νερού

 

Διαδικασίες

  1. Γίνεται μια διασαφήνιση του όρου διαχείριση του νερού από τον εκπαιδευτικό και τα παιδιά καλούνται να διατυπώσουν τις σκέψεις τους για το πώς διαχειριζόμαστε το νερό γενικά. Επισημαίνεται ότι η διαχείριση μπορεί να έχει θετικές και αρνητικές επιπτώσεις.
  2. Δίνεται το φύλλο εργασίας 1 το οποίο έχει ως στόχο την εμπέδωση του όρου και της διαδικασίας της διαχείρισης του νερού και τον διαχωρισμό ανάμεσα σε  καλή και κακή διαχείριση. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από άρθρα, εικόνες και διαγράμματα.
  3. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να καταστήσει σαφές το γεγονός ότι η διαχείριση του νερού μπορεί να ξεκινάει από τη διάθεση του νερού στο σπίτι μας για τις καθημερινές μας δραστηριότητες (όπως πλύσιμο πιάτων- ρούχων, προσωπική υγιεινή, πότισμα φυτών) και φτάνει ως τη διαχείριση μεγάλων δεξαμενών, ποταμών ή υπόγειων νερών.
  4. Στο σημείο αυτό ο εκπαιδευτικός μπορεί να εξειδικεύσει το θέμα της διαχείρισης του νερού στα ποτάμια και να θέσει στους μαθητές το ερώτημα «πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το νερό των ποταμών;».
  5. Στη συνέχεια δίνεται το φύλλο εργασίας 2 και ζητείται από τους μαθητές να κάνουν την πρώτη δραστηριότητα η οποία εκτός από την αποκωδικοποίηση του χάρτη περιλαμβάνει και κάποιες γενικές πληροφορίες για το Νείλο σήμερα.
  6. Με αφορμή αυτή τη δραστηριότητα γίνεται συζήτηση στην τάξη για το γεγονός ότι όπως συμβαίνει σε όλα τα ποτάμια, έτσι και ο Νείλος είναι εξίσου σημαντικός και για το Σουδάν και για την Αίγυπτο. Ο/ η εκπαιδευτικός θέτει το ερώτημα ποιανού είναι όμως το νερό και σε ποιο βαθμό μπορεί η κάθε χώρα να το αξιοποιήσει.
  7. Ο/ η εκπαιδευτικός τονίζει ότι και στην αρχαιότητα υπήρχε καλή και κακή διαχείριση που δημιουργούσε ανάλογα προβλήματα όπως και σήμερα.
  8. Οι μαθητές καλούνται να κάνουν και τις υπόλοιπες δραστηριότητες του φύλλου εργασίας 2 οι οποίες αφορούν την έλλειψη νερού στην Αφρική λόγο κακής διαχείρισης του, και τη διαχείριση νερού στην αρχαιότητα (δραστηριότητα 3).
  9. Οι μαθητές/ τριες σε αυτό το σημείο καλούνται να συζητήσουν με τον εκπαιδευτικό και να εξάγουν συμπεράσματά για τις επιπτώσεις της καλής και της κακής διαχείρισης του νερού και για τη διαχείριση του σήμερα και στο παρελθόν.

 

Συμπέρασμα

Το νερό είναι απόλυτα αποφασιστικό για την επιβίωση του ανθρώπου και η Γη λέγεται μπλε πλανήτης γιατί το μεγαλύτερο μέρος της (71%) καλύπτεται από νερό. Όλο και περισσότερος κόσμος ζει στη Γη και όλο και περισσότερο νερό χρειάζονται αυτοί οι άνθρωποι. Αυτό έχει ανησυχήσει τις κυβερνήσεις αφού πιστεύουν ότι μια κρίση νερού παραμονεύει στη γωνία. Πολλές αναφορές και άρθρα έχουν γραφεί για «πόλεμοι νερού, στεγνά πηγάδια» Απ’ την άλλη μεριά υπάρχουν ενδιαφέρουσες μελέτες  που δείχνουν ότι το πρόβλημα του νερού υπάρχει εξ’ αιτίας της κακής κατανομής του, της σπάταλης χρήσης του και την έλλειψη σχεδίων διαχείρισης του νερού. Υπάρχει μια κρίση νερού σήμερα. Μα η κρίση δεν είναι ότι δεν υπάρχει νερό να καλύψει τις ανάγκες μας. Είναι κρίση της κακής διαχείρισης του, που κάνει δισεκατομμύρια ανθρώπων και το περιβάλλον να υποφέρουν άσχημα.

Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι δημιουργούνται πολλά προβλήματα κατά τη διανομή του ύδατος ποταμών που διασχίζουν δύο ή περισσότερες χώρες και κατά τον τρόπο που διαχειρίζονται το νερό αυτό. Οι χώρες βέβαια με ειδικές ρυθμίσεις καθορίζουν το πώς θα χειρίζονται το νερό. Αυτό δεν αποκλείει βέβαια ότι κάποια χώρα θα εκμεταλλεύεται την άλλη και ότι θα κακοδιαχειρίζεται το νερό. Το σίγουρο όμως είναι ότι ένας υδάτινος πόρος σε μια τέτοια περίπτωση δεν ανήκει σε κανέναν, είναι το φυσικό περιβάλλον του ανθρώπου, το οποίο ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα και πρέπει να το σεβόμαστε και να το προστατεύουμε όλοι μας.

           

Αξιολόγηση

  1. Έλεγχος αν έχουν κατανοήσει οι μαθητές/ τριες τον όρο διανομή του νερού ενός ποταμού.
  2. Έλεγχος της συμμετοχής των μαθητών/ τριών στη συζήτηση.
  3. Έλεγχος των απαντήσεων στα φύλλα εργασίας.

 

Πηγές

  1. www.rhodes.aegean.gr
  2. www.geocities.gr
  3. www.oikade.gr
  4. www.asda.gr
  5. www.in.gr/agro/_tradition/Dimitsana/s-05.jpg
  6. www.phys.uoa.gr
  7. www.xanthi.ilsp.gr
  8. www.diamet.gr
  9. www.theodora.com
  10. www.e-rth.gr
  11. www.watersave.gr
  12. http://ta-nea.dolnet.gr
  13. http://lyk-naxou.kyk.sch.gr
  14. www.xlaxanas.gr
  15. www.e-magazino.gr
  16.  http://67.18.47.148/com/index2/water/gr
  17.  http://65gym-athin.sch.gr
  18. Πίνακας από το μάθημα: Θέματα  διδασκαλίας της γεωγραφίας
  19.  «Η μπλε επανάσταση» άρθρο του Φρεντ Πιρς , Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 01/04/2007