Γεωγραφικές Συντεταγμένες

 

 

Πρώτο μέρος της πορείας Διδασκαλίας:

 

Επισκόπηση 

Μέσω αυτής της δραστηριότητας οι μαθητές / τριες θα αναπτύξουν μια αίσθηση για το πώς μπορεί να προσδιοριστεί η θέση ενός τόπου και συγκεκριμένα η θέση του ποταμού Νείλου κατά την όλη πορεία του, από τις πηγές μέχρι τις εκβολές του. Ο προσδιορισμός της θέσης του Νείλου θα γίνει με τη βοήθεια των γεωγραφικών  συντεταγμένων. Αυτή η δραστηριότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε άλλο  ποτάμι στην προσπάθεια προσδιορισμού της θέσης του. Η μορφωτική αξία αυτής της δραστηριότητας είναι μεγάλη, καθώς περιέχει και τα τρία στάδια της γεωγραφικής μεθοδολογίας: παρατήρηση, καταγραφή και ερμηνεία των παρατηρήσεων. Τα παιδιά εξοικειώνονται στην ανάγνωση ενός χάρτη, στον προσδιορισμό της θέσης ενός καθορισμένου σημείου, καθώς και στη σύγκριση των γεωγραφικών του συντεταγμένων με αυτές άλλων σημείων.

 

Τάξη  εφαρμογής  : ΣΤ’  τάξη

 

Χρόνος  που  απαιτείται  : 1  διδακτική ώρα 

 

Θέμα  γεωγραφίας  : προσδιορισμός  θέσης , τόπου 

 

Σύνδεση με τους στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος :

1. Χρήση χαρτών και άλλων γεωγραφικών εργαλείων, καθώς και νέων τεχνολογιών για την άντληση των απαραίτητων γεωγραφικών δεδομένων.

2. Κατανόηση της πολυπλοκότητας της διαδικασίας εύρεσης των γεωγραφικών συντεταγμένων μιας περιοχής πάνω σ' ένα χάρτη από τους μαθητές/ τριες.

 

Αποτελέσματα 

 

1.                Κατανόηση  του τι είναι οι γεωγραφικές συντεταγμένες και συγκεκριμένα το  γεωγραφικό μήκος και πλάτος .

2.                Κατανόηση της διαδικασίας όπου από τις γεωγραφικές συντεταγμένες  φτάνουμε στον προσδιορισμό της θέσης    ενός τόπου.

3.                Οι μαθητές/ τριες θα μπορούν να προσδιορίζουν την θέση ενός τόπου με  ακρίβεια με τη  βοήθεια των γεωγραφικών συντεταγμένων  .

4.                Οι μαθητές θα είναι σε θέση να συγκρίνουν τη θέση δύο τόπων με τη βοήθεια των γεωγραφικών συντεταγμένων.

 

Βασικές  εργασίες  - Στόχοι 

 

1. Αρχικός στόχος είναι τα παιδιά να κατανοήσουν τη χρησιμότητα των γεωγραφικών συντεταγμένων για τον   καθορισμό ενός τόπου, με απλές μεθόδους.

2. Οι μαθητές θα εξοικειωθούν στην εύρεση των γεωγραφικών συντεταγμένων, καθώς και στην έννοια τους, απαντώντας σε θεωρητικές ερωτήσεις.

 

3.Θα γίνει ο προσδιορισμός της θέσης του ποταμού Νείλου  σε συγκεκριμένα ύψη του.

4.Θα συγκρίνουν οι μαθητές/ τριες τις γεωγραφικές συντεταγμένες του Νείλου με τις  γεωγραφικές συντεταγμένες άλλων ποταμών όπως  α) του  Νίγηρα  , β) του Μισισιπή, γ) του Γάγγη , δ) Αμαζονίου

 

Δεύτερο Μέρος της πορείας Διδασκαλίας:

 

Λεξιλόγιο 

1.                γεωγραφικό μήκος

2.                γεωγραφικό πλάτος   

3.                γεωγραφικές συντεταγμένες

 

Υλικά 

1.                χάρτης της Αφρικής με μερκατορική προβολή

2.                χάρτης της Νότιας Αμερικής με μερκατορική προβολή

3.                χάρτης της  Κεντρικής Αμερικής  με μερκατορική προβολή

4.                χάρτης της Ασίας με μερκατορική προβολή

 

Διαδικασίες

 

*    Ο/ η εκπαιδευτικός εξηγεί ότι για  να  προσδιορίσουμε  τη  θέση ενός τόπου, μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό  μήκος .

*    Μοιράζει ένα φύλλο εργασίας με θεωρητικές ερωτήσεις, αλλά και με ερωτήσεις εύρεσης γεωγραφικών συντεταγμένων.

*                Μοιράζει σε κάθε μαθητή μια άσκηση με θέμα τον προσδιορισμό της θέσης ενός τόπου με τη βοήθεια του γεωγραφικού μήκους και γεωγραφικού πλάτους (γεωγραφικές συντεταγμένες).

*    Δραστηριότητα. Μοιράζει σε κάθε μαθητή ένα σχήμα με το χάρτη της Αφρικής, χωρισμένο με το γεωγραφικό μήκος και  το γεωγραφικό  πλάτος  και  τους ζητάει να συμπληρώσουν τόσο το γεωγραφικό πλάτος όσο και το γεωγραφικό  μήκος  του Νείλου  στο ύψος του Καΐρου και στο ύψος του Χαρτούμ. Στη συνέχεια κάνουν το ίδιο και για τον ποταμό Νίγηρα σ’ ένα συγκεκριμένο  ύψος όπως και για τον  Μισισιπή, τον Αμαζόνιο και τον  Γάγγη .

 

Συμπέρασμα- Ανακεφαλαίωση.

Με τη βοήθεια του γεωγραφικού πλάτους και μήκους είναι δυνατόν να  προσδιοριστεί  η θέση ενός τόπου με ακρίβεια. Χρησιμοποιώντας μόνο τη μία γεωγραφική συντεταγμένη είναι δυνατόν να προσδιοριστεί η θέση ενός τόπου μερικώς. Στην  περίπτωση  όμως που χρησιμοποιείται ένας χάρτης για  να δείξει αν μια θέση είναι  νοτιότερα από κάποια άλλη , μπορεί  να  γίνει  λάθος .

Σε ένα χάρτη με μερκατορική προβολή (χάρτης στον οποίον οι γραμμές του γεωγραφικού μήκους διασταυρώνονται κάθετα με τις γραμμές του γεωγραφικού πλάτους) και γνωρίζοντας ότι οι γραμμές του γεωγραφικού πλάτους είναι αριθμημένες (ανά 10°) από τον Ισημερινό και οι γραμμές του γεωγραφικού μήκους είναι αριθμημένες (ανά 15°) από τον κεντρικό μεσημβρινό, είμαστε σε θέση να βρούμε την ακριβή θέση ενός τόπου.

 

Αξιολόγηση

Έλεγχος του κατά πόσο οι μαθητές δυσκολεύτηκαν στην εμπέδωση της διαδικασίας εύρεσης των γεωγραφικών

Συντεταγμένων. (κατά πόσο η διδασκαλία ήταν κατανοητή).

                

Έλεγχος της  συμπλήρωσης του φύλλου εργασίας . 

Αξιολόγηση της πορείας του μαθήματος, αν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Έλεγχος του κατά πόσο οι μαθητές/ τριες ενδιαφέρθηκαν για τη δραστηριότητα.

 

Πηγές 

Λαμπρινός Ν., Διδακτική της Γεωγραφίας, Εκδόσεις Υπηρεσία δημοσιευμάτων  Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη  2001

http://11dim-evosm.thess.shc.gr/downloads/geografiast.zip

http://11dim-evosm.thess.shc.gr/downloads.htm

Σιόλας Α. Αλεξίου Ε., Νέος Εικονογραφημένος Γεωγραφικός Άτλας, Νέα Έκδοση 3 Οι Ήπειροι, Εκδόσεις Στερέωμα, Αθήνα.

Σχολικός Παγκόσμιος Χάρτης, Πολιτικός - Γεωφυσικός, Εκδόσεις Ρέκος. 

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Γεωγραφίας.

Παπαϊωάννου Α., Σκοποί και Στόχοι της Παιδείας, Κύπρος 1977.