Οι κλιματολογικές συνθήκες στα βουνά:

 

Οι κυριότερες διαφορές των κλιματολογικών συνθηκών στα βουνά είναι η θερμοκρασία και η υγρασία. Τα βουνά τείνουν να έχουν περισσότερο υγρό κλίμα από όσο η γύρω πεδινή περιοχή. Έχουν περισσότερη βροχή από όσο άλλες χαμηλότερες/ πεδινές  περιοχές διότι οι θερμοκρασία στη κορυφή των βουνών είναι χαμηλότερη από το επίπεδο της θάλασσας. Αυτός είναι ο λόγος που βλέπουμε συχνά χιόνι στις κορυφές των βουνών όλη τη διάρκεια του έτους.

Το κλίμα αλλάζει γρήγορα στα βουνά, γίνεται πιο κρύο όσο το υψόμετρο μεγαλώνει. Αυτό συμβαίνει γιατί όσο το υψόμετρο αυξάνεται, ο αέρας γίνεται ελαφρύτερος και δεν είναι εύκολο να απορροφηθεί και να ξανά γίνει ζεστός. Όσο πιο κρύος είναι ο αέρας τόσο δυσκολότερη είναι η εξάτμιση. Αυτό δικαιολογεί γιατί υπάρχει περισσότερη υγρασία στον αέρα.

Εξαιτίας των γρήγορων αλλαγών στο υψόμετρο και τη θερμοκρασία κατά μήκος των πλαγιών, συχνά παρατηρείται η αλλαγή του κλίματος από τροπικές ζούγκλες σε παγετώνες μέσα σε λίγα χιλιόμετρα.           

Το κλίμα στα βουνά αλλάζει όσο ψηλότερα αναβαίνεις. Γενικά το κλίμα γίνεται περιοδικά κρύο με την αύξηση του υψομέτρου. Μερικά βουνά βρίσκονται ψηλότερα από τα σύννεφα. Όλη αυτή η συμπεριφορά, το πολύ κρύο και οι δυνατοί άνεμοι φαίνεται περίεργη.    

Ενώ οι πρόποδες των βουνών μπορεί να έχουν τροπικό κλίμα, οι κορυφές είναι καλυμμένες με πάγο. Το υψηλότερο επίπεδο των βουνών είναι συχνά βραχώδες και χιονισμένο. Το Θιβέτ, τα Ιμαλάια και άλλες οροσειρές όπως το βουνό Ρόκυ ή οι Άνδεις είναι τέτοια παραδείγματα.

Ο καιρός μπορεί να αλλάξει πολύ γρήγορα στα βουνά. Για παράδειγμα μπορεί μέσα σε λίγες ώρες η θερμοκρασία να πέσει από πολύ υψηλές θερμοκρασίες σε θερμοκρασίες που αγγίζουν τα όρια του ψύχους.

Τα βουνά μπορεί να έχουν διαφορετικό κλίμα σε διπλανές περιοχές. Σε μερικές περιοχές σε ένα μέρος μπορεί να βρέχει. Έτσι, στη μια πλευρά της οροσειράς ο καιρός μπορεί να είναι βροχερός και στην άλλη μπορεί να είναι έρημος.   

Ας πούμε λίγα λόγια για το κλίμα της Ινδίας. Η χώρα διαιρείται σε τρία κύρια φυσικά διαμερίσματα: Το βόρειο μεγάλο ορεινό τείχος, που αποτελείται κυρίως από τα Ιμαλάια και τις παραφυάδες του, τη μεγάλη χαμηλή πεδιάδα, που βρίσκεται νότια του ορεινού τείχους και διαρέεται από τους μεγάλους ποταμούς Γάγγη και Βραχμαπούτρα (γι' αυτό ονομάζεται Ινδογαγγική) και το νότιο μεγάλο οροπέδιο που ονομάζεται Ντεκκάν και καταλήγει στο ακρωτήριο Κομορίν, το νοτιότερο της Ινδίας. Η Κεϋλάνη και μερικά μικρά νησιά που προεκτείνονται βαθιά στον Ινδικό ωκεανό αποτελούν γεωλογική συνέχεια της Ινδικής χερσονήσου.

Εκτός από τις ψηλές ορεινές περιοχές της, η Ινδία δέχεται την επίδραση της τροπικής θερμότητας με μέση ετήσια θερμοκρασία 24-28° C. Το κλίμα της επηρεάζεται από τους ετήσιους ανέμους μουσώνες (μουσούν). Διακρίνουμε 3 κύρια εποχές: τον ήπιο και χωρίς πολλές βροχές χειμώνα, τη θερμή και ξερή άνοιξη και το υγρό, τροπικό καλοκαίρι. Η καθυστέρηση της βροχής συχνά καταστρέφει τις καλλιέργειες και προκαλεί ομαδικούς θανάτους από πείνα. Η σοδειά καταστρέφεται πολλές φορές εξαιτίας καταρρακτωδών βροχών που προκαλούν μεγάλης έκτασης πλημμύρες.

Επιπλέον, ο μεγαλύτερος όγκος της Ασίας βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο της Γης και αρχίζει από τον ισημερινό και τελειώνει στο βόρειο πόλο σχεδόν. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχουν στην Ασία όλων των ειδών τα κλίματα. Έτσι την Ασία, από την άποψη του κλίματος, είναι δυνατό να τη χωρίσουμε σε τέσσερις ζώνες: στην αρκτική, στην εύκρατη, στην τροπική και στην ισημερινή.

Στη Σιβηρία, που ανήκει στην αρκτική ζώνη, η μέση θερμοκρασία το Γενάρη είναι 20° C κάτω από το μηδέν, ενώ στην τροπική ζώνη 20- 25° C πάνω από το μηδέν. Στη Σιβηρία βρίσκεται και το πιο ψυχρό μέρος της γης, όπου το θερμόμετρο έφτασε να δείχνει 68° C κάτω από το μηδέν.

Ανάλογα με το κλίμα και τη μορφολογία του εδάφους εξαρτώνται και οι βροχές που πέφτουν σε ένα τόπο. Οι βροχές επίσης εξαρτώνται και από την κατεύθυνση που έχει ο αέρας το μεγαλύτερο διάστημα του χρόνου. Οι περισσότερες βροχές πέφτουν στη νότια πλευρά των Ιμαλαΐων, όπου έχει σημειωθεί και το παγκόσμιο ρεκόρ βροχοπτώσεων.

Το ρεκόρ αυτό σημειώθηκε στην περιοχή Τσαραπουντζί και ήταν 12.000 χιλιοστά, δηλαδή 12 μέτρα. Στα βόρεια μέρη της Σιβηρίας, καθώς και στο εσωτερικό της περιοχής αυτής το σύνολο των βροχών δεν ξεπερνά τα 300 χιλιοστά, ενώ στην ανατολική και νότια πλευρά της ηπείρου πέφτουν κατά μέσο όρο 2.000 - 3.000 χιλιοστά βροχές το χρόνο. Υπάρχουν, όμως, και περιοχές, όπου κάνει και μερικά χρόνια να βρέξει.