ΕΝΔΟΓΕΝΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ-ΡΕΥΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

 

Βαθιά, στο κέντρο της γης επικρατούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Έτσι θερμαίνεται η ασθενόσφαιρα, δηλαδή το τηγμένο (λιωμένο) τμήμα του μανδύα της γης, που ακολουθεί αμέσως μετά τη λιθόσφαιρα και το ανώτερο στερεό τμήμα του μανδύα.

Τότε η θερμοκρασία διαδίδεται από κάτω προς τα πάνω με αγωγή.

Κάτω όμως από ορισμένες συνθήκες η υγρή ασθενόσφαιρα γίνεται ασταθής και η θερμότητα διαδίδεται προς τα πάνω και με μεταφορά και συγκεκριμένα με ρεύματα μεταφοράς. Σ’ αυτή την περίπτωση οι θερμές μάζες ανεβαίνουν και οι ψυχρές κατεβαίνουν, όπως φαίνεται και στο σχήμα:

 

                   

                                                 

Αυτές (οι μάζες-τα ρεύματα μεταφοράς) κινούνται σε οριζόντια διεύθυνση (εφαπτομενικά) κάτω από τις πλάκες και τις παρασύρουν κατά την κίνηση τους.

Όταν δυο ρεύματα μεταφοράς κινούνται σε αντίθετη κατεύθυνση (και τα δυο ανεβαίνουν απ’ το εσωτερικό του μανδύα προς τις πλάκες ), τότε οι πλάκες τις οποίες παρασύρουν αποκλίνουν μεταξύ τους, ενώ όταν κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση (και τα δυο κατεβαίνουν απ’ τις πλάκες προς το εσωτερικό του μανδύα), τότε οι πλάκες συγκλίνουν (σχήμα).

Η αιτία, λοιπόν, της κίνησης των λιθοσφαιρικών πλακών είναι οι ενδογενείς δυνάμεις (δυνάμεις μέσα στο εσωτερικό της γης), που είναι τα ρεύματα μεταφοράς στην ασθενόσφαιρα του μανδύα.

Οι λιθοσφαιρικές πλάκες, λοιπόν, είναι σαν να «γλιστρούν» απ’ τα ρεύματα μεταφοράς πάνω στην υγρή ασθενόσφαιρα.